Algı Özellikleri ve Tanımlamaları
22 Haziran 2024

Algı Özellikleri ve Tanımlamaları

Algı ve Duyum

Algı, psikoloji ve bilişsel bilimlerde duyusal bilgi alımı, yorumlanması, seçilmesi ve düzenlenmesi sürecini ifade eder. Algı, duyum ile kolaylıkla karıştırılabilir; ancak duyum, herhangi bir yorumlama ve anlama içermemesi nedeniyle algıdan ayrılır. Algı, duyu organlarının fiziksel olarak uyarılmasıyla meydana gelen sinir sistemindeki sinyallerin hafıza, öğrenme ve beklentiyle birlikte şekillendirilmesini içerir. Algı; hem yukarıdan aşağıya etkileri kapsar hem de duyusal girdinin aşağıdan yukarıya doğru işlenmesini içerir. Aşağıdan yukarıya yapılan işlemler, düşük seviye bilgiyle daha yüksek seviyede bilgi oluşturulmasını sağlar. Yukarıdan aşağıya yapılan işlemlerde ise kişinin kavram ve beklentileri algıyı etkiler. Algı, sinir sisteminin karmaşık işlemlerini içerir; ancak algılama bilişsel farkındalığın dışında gerçekleştiğinden, insanlara sanki zahmetsizce gerçekleşiyor gibi gelir. Algı, bir duyu organında tepki uyandıran bir enerji durumudur. Bu enerji, kimyasal ve fiziksel şekillerde olabilir. İnsanlar çevresindeki nesneleri ve niteliklerini duyularıyla tanır ve bu uyarıcılara anlam yüklerler. Duyuların yorumlanması ve anlamlı hale getirilmesi, algılama sayesinde gerçekleşir. Algı, bir anlamda insanların uyarıcılara önceki yaşantılarının etkisiyle anlam kazandırması ve tanıması demektir.

Algının Oluşumu

Algının oluşumunda duyu organlarının yapısı ve işleyişi önemlidir. Ancak duyuma anlam yüklendiği zaman algı oluşur. Bu sayede insan, vereceği tepkiye karar vererek çevresiyle uyum sağlar. Çalan bir telefonun sesi bir uyarandır. Uyaranın duyu organlarını etkilemesiyle uyarım meydana gelir, duyu organının uyarıcıyı almasıyla duyum oluşur. Uyarıcı, bunun telefon sesi olduğunu fark ettiğinde ise algı meydana gelir.

Algıda Organizasyon

Algının duyumdan ayrıldığı en önemli nokta, uyarıcıları anlamlı hale getirmesidir. Uyarıcıların anlamlandırılması sırasında organizmayı etkileyen uyarıcılar, anlamlı bütünlük şeklinde algılanır. Farklı uyarıcıların bir bütün halinde anlamlı hale getirilmesine "algıda organizasyon" adı verilir. Bunu, bir müzik parçasını nota ve ses gibi ayrı ayrı algılama yerine, bütün halinde algılama olarak açıklayabiliriz.

Algıda Organizasyonu Etkileyen Etmenler

Uyarıcılar bedene tek tek gelmesine rağmen, algılanması bütün halinde yapılır. Uyarıcıların tek tek alınmasına rağmen anlamlı bütünler haline getirilmesinde bazı etkenler yardımcı olur. Bunlar:
  • Benzerlik: Birbirine benzer nesneler bütün halinde algılanır. Örneğin, bir futbol takımının oyuncularının grup halinde algılanması.
  • Devamlılık: Birbirini takip eden özellikler taşıyan uyarıcılar bütün halinde algılanır.
  • Yakınlık: Yakın yerdeki ve zamandaki nesneler bütün halinde algılanır.
  • Gruplama: İnsanlar farklı ipuçları sayesinde uyarıcıları gruplandırır. Bunları anlamlı hale getirdiklerinde algılama daha kolay olur.
  • Zıtlık: Uyarıcılardaki zıtlık, bunların farklı algılanmasına neden olur. Örneğin, zayıf bir adamla şişman bir adamın veya uzun bir adamla kısa bir adamın algılanması.
  • Simetri: Simetrik uyarıcılar bütün olarak algılanır. Dağınık halde duranlara göre, bunlar daha farklı algılanır.
  • Tamamlama: Uyarıcılar arasındaki boşluklar tamamlanarak bir anlam kazandırılır.

Algının Özellikleri

  • Algı Alanı: Kişinin belli sürede bulunduğu ve uyarıcıları aldığı çevre algı alanıdır.
  • Algı Dayanağı: Duyumun meydana gelmesiyle, kişinin önceki yaşantısı, ihtiyaçları ve öğrenmesi algı için dayanak oluşturur. Kişinin kültürü, mesleği ve değerleri algılamasına yön verir.
  • Algıda Bütünlük: Bir resim veya müzik parçası gibi durumlar bütün halinde algılanır. Bütün, onu meydana getiren parçalardan daha farklıdır.
  • Algıda Değişmezlik: Kişiler bildiklerini farklı görünmesine rağmen eski hallerine göre algılarlar.
  • Figür-Fon İlişkisi: Nesnelerin bulunduğu mekândan daha farklı algılanmasıdır. Burada nesne figür, içinde bulunduğu ortam fondur. Figür, fondan ayrılarak farklı algılanır.
  • Derinlik Algısı: Görme duyusuyla ilgilidir. Bu, nesnelerin yakınlığı ve uzaklığıyla beraber algılanmasıdır. Bazı nesneler önde algılanırken, bazıları arkada algılanır. Bu, derinlik algısının varlığını anlatır.
  • Algıda Seçicilik: Duyu organlarına çok sayıda uyarıcı gelmesine rağmen, bunların sadece bir bölümü algılanır.
  • Algı Yanılmaları: Günlük yaşamda uyarıcıların farklı algılanmasıdır.

Algı Yorumları

İlk yorumu siz yapmak istermisiniz?

Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Çoklu Kişilik Bozukluğu

Çoklu Kişilik Bozukluğu

Popüler İçerikler

Kontrolü Kaybetme Korkusu

Kontrolü Kaybetme Korkusu

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Algı Özellikleri ve Tanımlamaları

Algı Özellikleri ve Tanımlamaları

Agorafobi Belirtileri ve Tedavisi

Agorafobi Belirtileri ve Tedavisi

Endişe Belirtileri ve Tedavisi

Endişe Belirtileri ve Tedavisi

Dismorfik Bozukluk Belirtileri ve Tedavisi

Dismorfik Bozukluk Belirtileri ve Tedavisi

Cinsiyet Değiştirme Sebepleri ve Sonuçları

Cinsiyet Değiştirme Sebepleri ve Sonuçları

Güncel

Histerik Kadın Belirtileri ve Tedavisi

Histerik Kadın Belirtileri ve Tedavisi

Güncel

Şiddet Belirtileri ve Tedavisi

Şiddet Belirtileri ve Tedavisi

Amigdala Belirtileri ve Tedavisi

Amigdala Belirtileri ve Tedavisi

Histeri Belirtileri ve Tedavisi

Histeri Belirtileri ve Tedavisi

Yalan Söyleme Hastalığı

Yalan Söyleme Hastalığı

Anksiyete Belirtileri Nelerdir?

Anksiyete Belirtileri Nelerdir?

Stres Belirtileri ve Tedavisi

Stres Belirtileri ve Tedavisi

Paranoya Tedavi Yöntemleri

Paranoya Tedavi Yöntemleri

Bipolar Bozukluk Belirtileri ve Tedavisi

Bipolar Bozukluk Belirtileri ve Tedavisi

Kendini Tokatlamak

Kendini Tokatlamak

Sevmek Sevgi Duyguları ve Özellikleri

Sevmek Sevgi Duyguları ve Özellikleri

Uyurgezer Hastalığı ve Türleri

Uyurgezer Hastalığı ve Türleri

Güvensizlik Başkasına Güven Duymama Hali

Güvensizlik Başkasına Güven Duymama Hali

Dirsekte Sinir Sıkışması

Dirsekte Sinir Sıkışması