İntihar Etme Eğilimi ve Psikolojisi
25 Temmuz 2024

İntihar Etme Eğilimi ve Psikolojisi

İntihar: Toplumsal ve Bireysel Bir Sorun

İntihar, toplumsal olarak önemli bir sorun olarak kabul edilmektedir. İnsanın kendi canına kıyma eylemi olan intiharın tanımını yapmak oldukça güçtür. Bazı yazılarda bu kavram "öz kıyım" veya "öze kıyım" olarak da kullanılmaktadır. İntihar ile ilgilenen kişiler, bunu kendi bakış açılarıyla tanımlamaya çalışmışlardır. Aslında intiharın tanımını yapabilmek için, önce insanın ele alınması gerekir. Bu eylem için yapılan tanımlar genellikle toplumda farklı eleştirilere konu olmuştur. Bu tanımlar arasında, intiharın "isteyerek kendini öldürmek" şeklindeki tanımı genelde kabul görmektedir. Ancak sigara içen, alkol kullanan, uyuşturucu bağımlısı kişiler de bu tanımla birlikte intihar etmektedir. Bu nedenle bu tanımın biraz eksik kaldığı söylenebilir.

Başka bir tanıma göre, intihar daima egoizmin ürünüdür. Ancak bu tanım da bazı eleştirilere maruz kalmıştır. Diğer bir tanıma göre intihar, kişinin yakın olan ve kaçınılmaz olan ya da öyle zannedilen acıyı ortadan kaldırmak için hayatına son vermesidir. Ancak intihar ne yalnızca egoizmin ürünü ne de yaklaşan bir acıdan kurtulmayı sağlayan bir davranış şeklidir. Ölüm, kendi başına korku veren ve acı çektiren bir olgudur. Bu yüzden intiharı doğal yollarla olmayan bir ölüm olarak tanımlayabiliriz. Bu durumda kaza, cinayet, savaş gibi olgularda gerçekleşen ölümler de bu tabirin içinde yer alır.

İntihar, psikoloji alanındaki uzmanlar tarafından "aklı başında olan kişinin, toplumsal değerlerin desteklediği ya da karşısında olduğu eylemle dolaylı veya doğrudan olarak kendi yaşamına kendi isteğiyle son vermesi" olarak tanımlanmaktadır. İntiharın belli bir yaşla sınırlandırılması yapılamaz. Yaşamın her döneminde intihar eğilimi olabilir. Günümüzde çağdaş toplumlarda artış gösteren intihar olgusu, belirli ortak özellikler taşımaktadır.

Hangi Eylemler İntihar Olarak Ele Alınabilir?

  • Bireyin akli dengesinin yerinde olması gerekmektedir. Bu faktör ele alındığında, akli dengesizlik, bunama, kaza gibi olaylarla kişilerin kendisini öldürmesi intihar olarak değerlendirilemez.
  • Birey direkt ya da dolaylı bir şekilde ölümü istemelidir. Bu isteğin kişisel menfaatler doğrultusunda ya da ahlaki değerler sonucunda olması söz konusu olabileceğinden, öncelikle toplum kuralları dikkate alınmalıdır.
  • İntihar etmek için tercih edilen yöntem doğrudan ve ani şekilde olabileceği gibi, uzun zamanda ve dolaylı olarak gerçekleşebilir.

İntiharın Nedenleri

Doğada bulunan her canlıda içgüdüsel olarak yaşamını devam ettirme isteği vardır. Bu içgüdüsel istek insanlarda daha yoğundur. İnsanlar yaşamlarına yönelik güçlüklerle savaşırken, bazı kişiler kendi yaşamlarına son verebilir. İntihar sebebi olarak tek bir etken kullanılamaz. Bu nedenler için değişik faktörler ele alınmalıdır. Bu eylemin özelliklerini ve oluşumunu açıklayabilmek için, toplumun öğeleri analiz edilmelidir.

  • Coğrafi Nedenler: Bu nedenler intiharın sebeplerini toplumun ve kişinin dışında aramaktadır. Bu nedenler arasında ayın ve güneşin kozmik etkisi, kuzey ve batı bölgelerde intiharın daha fazla olması ve iklimsel özellikler değerlendirilmiştir.
  • Biyolojik Nedenler: Kişinin biyolojik yapısının intihar üzerinde etkili olduğu, beden yapısı, kalıtım ya da kimyasal değişimlerin etken olduğu savunulmuştur. Yapılan araştırmalar aşırı şişman olan ve aşırı zayıf olan insanların normal kişilerden daha fazla intihara meyilli olduğunu ortaya koymuştur. Bu durumlar kişiyi olumsuz duygulara sürüklemekte ve intiharı düşündürtmektedir. Ayrıca intiharda kalıtımın etkisi olmadığı belirlenmiştir. Bu sonuca ikizlerin incelenmesiyle varılmıştır. Kadınların adet dönemlerinde gergin ve sıkıntılı olması, intihar oranını arttırmaktadır.
  • Psikolojik Nedenler: Psikiyatristler ve psikologlar tarafından ele alınan intihar eylemi sadece kişi bazında incelenmiş, toplumsal koşullar değerlendirilmemiştir. Bu alanda intihar uzun bir süre akıl hastalığı olarak değerlendirilmiştir. Ruhsal bozukluk yaşayan kişiler, intihara daha meyilli olur. Ancak akıl hastalığı ve intiharın arasında bir bağ bulunmamaktadır. Akıl hastalarının bilinçsiz şekilde kendilerini öldürmesi intihar olarak değerlendirilmemelidir. Psikolojik olarak intihar nedenleri arasında çöküntü ve melankoli nöbetler, kronik ve sürekli çöküntü halleri, yapıdan kaynaklanan aşırı heyecanlı olma halleri sayılmıştır.
  • Sosyolojik Nedenler: İntihar için en önemli etken toplumsal faktörlerdir. Bunun nedeni, toplumsal yapının insanı denetim altına almasından kaynaklanır. İntihar insanın doğasına aykırı olsa da elverişsiz toplumsal koşulların olması da insana karşıdır. Bu koşullar karşısında herkes aynı mukavemeti gösteremez.

Başlıca İntihar Yöntemleri Nelerdir?

Kendisini öldüren kişiler, akla bile gelmeyecek farklı yöntemler kullanabilir. Fakat bazı intihar yöntemleri artık klasik bir hale gelmiştir. Uygulanan her yöntem öldürücü sonuçlar doğurmayabilir. Bu uygulamalarda kişiler bazen pasif durumda kalmakta, bazen ise aktif rol oynamaktadır. Bu yöntemler arasında sıkça kullanılanlar ise;

  • Kendini asmak
  • Kendini boğmak
  • Kendini yüksekten atmak
  • Kendini suya atmak
  • Zararlı ilaçları ve maddeleri içmek
İntihar ederken belirlenen yöntemin seçilmesinde kültür önemli bir rol oynamaktadır. İntihar girişiminde dış faktörler rol oynarken, gerçek intihar girişiminde iç faktörler etken olur. Tercih edilen yöntemin aktif olması, insanın ölümü ne kadar istediğiyle alakalıdır. Kadın ve erkekte yaşın ilerlemesi öldürücü sebeplerin tercih edilmesini kolaylaştırmaktadır. Genç yaşlarda tercih edilen yöntemler öldürücü olmayanlar arasındadır. Erkekler tarafından kadınlara nazaran daha aktif ve öldürücü yöntemler tercih edilmektedir.

Sizden Gelen Sorular / Yorumlar

İlk soruyu siz sormak istermisiniz?

Soru Sor / Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Farkofobi Belirtileri ve Tedavisi

Farkofobi Belirtileri ve Tedavisi

Özgüven Eksikliği Cesaret Duygularının Yetersiz Olmasıdır

Özgüven Eksikliği Cesaret Duygularının Yetersiz Olmasıdır

Histeri Belirtileri ve Tedavisi

Histeri Belirtileri ve Tedavisi

Bunama Belirtileri ve Tedavisi

Bunama Belirtileri ve Tedavisi

Vücut Dilinin Özellikleri

Vücut Dilinin Özellikleri

Güncel

Ruhsal Astroloji

Ruhsal Astroloji

Güncel

Konversiyon Belirtileri ve Tedavisi

Konversiyon Belirtileri ve Tedavisi

Güncel

Manik Depresif Belirtileri ve Tedavisi

Manik Depresif Belirtileri ve Tedavisi

Paranoya Nedir? Paranoya Hastalığı Nedir?

Paranoya Nedir? Paranoya Hastalığı Nedir?

Paranoya Belirtileri ve Tedavisi

Paranoya Belirtileri ve Tedavisi

Amigdala Belirtileri ve Tedavisi

Amigdala Belirtileri ve Tedavisi

Beck Depresyon Ölçeği

Beck Depresyon Ölçeği

Alzheimer Belirtileri ve Tedavisi

Alzheimer Belirtileri ve Tedavisi

Asosyal Kişilik Özellikleri

Asosyal Kişilik Özellikleri

Agorafobi ve Paniğin Tarihçesi

Agorafobi ve Paniğin Tarihçesi

Majör Depresyon Belirtileri ve Tedavisi

Majör Depresyon Belirtileri ve Tedavisi

İmgeleme Türleri ve Özellikleri

İmgeleme Türleri ve Özellikleri

Ağır Depresyon Belirtileri ve Tedavisi

Ağır Depresyon Belirtileri ve Tedavisi

Megalomani Büyüklük Kuruntusu Hastalığı

Megalomani Büyüklük Kuruntusu Hastalığı

Dirsekte Sinir Sıkışması

Dirsekte Sinir Sıkışması

Bunalım Belirtileri ve Tedavisi

Bunalım Belirtileri ve Tedavisi

Delilik Belirtileri ve Tedavisi

Delilik Belirtileri ve Tedavisi

Sinir Sıkışması Tedavisi

Sinir Sıkışması Tedavisi

BunaltI Bunaltının Sebepleri ve Özellikleri

BunaltI Bunaltının Sebepleri ve Özellikleri

Panik Atakta Görülen Belirtiler

Panik Atakta Görülen Belirtiler

Anksiyete Belirtileri Nelerdir?

Anksiyete Belirtileri Nelerdir?